Kiedy szukać skamieniałości nad Bałtykiem: sztorm i odwilż

Najwięcej skamieniałości leży na plaży kilka godzin po szczycie sztormu, który uderzył w klif. Drugie dobre okno to odwilż po mroźnej zimie, gdy skarpa się osuwa. To samo okno bywa najbardziej niebezpieczne.

Dlaczego sztorm

Fala podcina stopę klifu. Z gliny lodowcowej odpływa glina i piasek, a ciężkie kamienie zostają. Powstaje żwirowy pas złożony z samych kamieni. Skamieniałości są w tym pasie, bo są ciężkie albo siedzą w krzemieniu. Po sztormie piasek odpłynął, a kamienie leżą na wierzchu.

Gdy fala siada, a woda opada, zostaje czyste, świeże pole. Jeśli poczekasz za długo, spokojne morze wraca z piaskiem i przykrywa żwir. Dlatego ruszaj kilka godzin po szczycie, nie następnego dnia.

Dlaczego odwilż

Klif cofa się nie tylko od strony morza. Rozmywają go też deszcz, mróz i wiatr, a woda gruntowa wypływa na skarpie i uruchamia osuwiska. W Jastrzębiej Górze osuwiska zaczynają się w warstwie ilastej, po której spływa woda. Na klifie w Redłowie największe zmiany zachodzą po zimowych sztormach, od listopada do marca.

W czasie odwilży nasiąknięta skarpa zsuwa się na plażę razem z kamieniami. To świeży materiał, którego nie ruszyło jeszcze nic. Ten sam mechanizm powoduje, że pod klifem jest wtedy najbardziej niebezpiecznie.

Jak rozpoznać świeże osuwisko

• Jasna, odsłonięta ściana. Bez trawy i korzeni, w kolorze gliny.
• Mokry, nierówny stok. Wypływy wody i ślady zsuwu.
• Stos gliny i kamieni u stopy. Z odłamkami drzew lub darni.
• Pęknięcia na krawędzi. To znak, że kolejny fragment jest gotowy do zsunięcia.

Obejrzyj osuwisko z daleka. Kamienie przy jego stopie możesz zebrać tylko wtedy, gdy nie musisz podchodzić pod ścianę.

Jak liczymy indeks

Indeks skamieniałości liczymy tak samo jak indeks bursztynu. Bierzemy energię fali, która uderza w klif w danym miejscu. Liczymy ją z wysokości fali (do kwadratu), dodajemy niewielki udział wiatru od morza i sumujemy ostatnie 48 godzin, przy czym starsze godziny liczą się mniej. Każda plaża ma zapisany w stopniach kierunek, w który patrzy. Fala z innej strony prawie nie liczy się do wyniku, więc ten sam sztorm daje różne wyniki. Drugi składnik to czas od szczytu sztormu. Najwyższy wynik pojawia się, gdy fala już opada. Po około 36 godzinach od szczytu wynik zaczyna spadać. Na końcu uwzględniamy zasobność miejsca, czyli to, ile skamieniałości zwykle tam leży.

Indeks nie widzi odwilży, deszczu ani tego, czy ktoś przeszedł plażę przed Tobą. Te rzeczy oceniasz sam, na miejscu.

Wysoki indeks znaczy dwie rzeczy: więcej skamieniałości i większe ryzyko osuwisk. Sprawdź prognozę skamieniałości i przeczytaj zasady w poradniku przepisy i bezpieczeństwo na klifach.

Pora roku i pora dnia

Najwięcej sztormów jest od późnej jesieni do wczesnej wiosny. Latem jest mniej wyrzutów, za to plaże są pełne ludzi, którzy wcześniej zbierają kamienie. Idź o świcie. Słońce świeci wtedy z boku i dobrze podkreśla kształty, a plaża jest pusta.

Który klif na który wiatr

Zachodniopomorskie klify z Rewala i Trzęsacza patrzą na północ i północny zachód, więc reagują na sztormy z tych kierunków. Orłowo patrzy na wschód i bierze sztormy z wschodu i północnego wschodu. Sztorm z NW tę plażę omija.